Lịch sử hình thành và phát triển của đồng Bitcoin (Bitcoin History)

Th12 29

Cao Nguyên

Nhấn vào đây để tìm hiểu thêm về tác giả.

Một trong những công nghệ nền tảng của Bitcoin là Blockchain. Blockchain đầu tiên được tạo ra trong mã máy tính gốc của Bitcoin, và lịch sử hình thành Bitcoin gắn bó chặt chẽ với lịch sử hình thành Blockchain. Cách thức hoạt động của Bitcoin và công nghệ đằng sau nó sẽ được đề cập cụ thể trong bài viết khác, vì vậy đừng lo lắng nếu bạn chưa hiểu tường tận về các công nghệ được đề cập ở bài viết này.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ bàn về lịch sử hình thành Bitcoin cùng với lịch sử của một số công trình và công nghệ nền tảng đã mở đường cho sự ra đời của Bitcoin.

Tôi nghĩ Internet sẽ là một trong những lực lượng chính làm suy giảm vai trò của chính phủ. Điều duy nhất còn thiếu nhưng sẽ sớm phát triển là một đồng tiền điện tử đáng tin cậy.

Milton Friedman,

người đoạt giải Nobel Kinh tế

1. Các giao dịch và hoạt động lưu trữ hồ sơ

Đầu tiên, chúng ta sẽ tìm hiểu về việc lập hồ sơ giao dịch, một hoạt động được cho là xuất hiện trước khi chữ viết đầu tiên ra đời, bởi vì một số bản viết tay cổ xưa nhất được các nhà khảo cổ học khám phá ra có nội dung liên quan đến giao dịch giá trị.

Một trong những công nghệ nền tảng của Bitcoin là Blockchain. Phần giải thích chi tiết về cách thức hoạt động của Blockchain thì bạn có thể xem ở bài viết Blockchain là gì?, còn ở bài viết này, mình sẽ diễn giải thật đơn giản.

Blockchain là một chuỗi các khối được liên kết với nhau bằng mật mã. Mỗi khối chứa một nhóm các giao dịch, và khi một khối xác định được thêm vào Blockchain, các giao dịch trong khối đó được lưu vào Blockchain và không thể bị thu hồi.

Như đã nói, một số bản viết tay đầu tiên có nói về các giao dịch giá trị, được khắc vào đá hoặc các tấm đất sét, và được chính phủ cầm quyền lưu trữ. Hàng ngàn năm trước, người Sumer cổ đại đã ghi chép lại các giao dịch bất động sản, nông sản và những thương vụ trao đổi khác có giá trị trên các khối này.

Các giao dịch này không thể bị thay đổi một khi được lưu lại và mỗi khối bao gồm các giao dịch mới sẽ được thêm vào sau nhóm các khối hiện có. Cứ như vậy, Blockchain đã có lịch sử hàng ngàn năm, với các nguyên tắc về cách thức hoạt động rất giống với những gì mà tài liệu cổ xưa ghi chép lại về các giao dịch.

Mật mã học là một nền tảng khác của Bitcoin, và cũng có tuổi đời hàng ngàn năm. Thật vậy, mật mã cổ đại được sử dụng để bảo vệ các bí mật hoặc các thông điệp chiến lược đối với các chính quyền hoặc lực lượng quân đội.

2. Một ví dụ nổi tiếng về Mật Mã cổ đại

Caesar, được đặt theo tên Julius Caesar, người đã mã hóa các văn bản thông tin liên lạc theo phương pháp này. Các đoạn tin nhắn được mã hóa theo mật mã Caesar, trong đó mỗi ký tự được thay thế bằng một ký tự cách nó một số các ký tự cụ thể.

Ví dụ, nếu tất cả các chữ cái đều được di chuyển về phía trước chúng sau 2 chữ cái, A sẽ trở thành C, B sẽ trở thành D và cứ như thế. Sử dụng phương pháp này trên bảng chữ cái tiếng Anh, từ “attack” sẽ trở thành “cvvcem”.

Ở đây, chỉ có những người biết con số cụ thể mà những chữ cái được di chuyển mới có thể giải mã và đọc được đoạn tin nhắn. Ngày nay, loại mật mã này được giải mã dễ dàng, tuy nhiên vào thời đại đó, hầu hết mọi người đều không thể đọc hoặc viết, và bên cạnh đó cũng có rất nhiều những ngôn ngữ khác nhau trên khắp thế giới có thể được sử dụng để mã hóa trong việc truyền tải thông tin, chứ không nhất thiết phải là ngôn ngữ bản địa. Theo đó, vào thời bấy giờ, phương pháp này vẫn đủ hiệu quả để các đoạn tin nhắn mã hóa không dễ bị kẻ thù giải mã hoặc nghĩ rằng nó đã được viết bằng ngôn ngữ nước ngoài.

Trong khi việc lưu trữ hồ sơ cùng với ngành mật mã học đã được cải tiến rất nhiều kể từ thuở sơ khai, thì các nguyên tắc căn bản làm nền tảng cho Bitcoin vẫn được giữ nguyên. Dữ liệu giao dịch được ghi lại trên các khối là không thể thay đổi được, và dữ liệu đó được mã hóa bằng cách ứng dụng mật mã học, vì vậy chỉ những người có quyền truy cập mới giải mã được.

Phải nói rằng, từ xưa tới nay, có rất nhiều những sáng tạo và sự phát kiến quan trọng trong các lĩnh vực về lưu giữ hồ sơ và mật mã học, tuy nhiên, chúng ta sẽ tạm gác lại để tập trung vào lịch sử của Bitcoin. Trước hết, chúng ta sẽ tìm hiểu về khoảng thời gian những năm 1980, công trình sáng tạo đầu tiên ra đời, mở đường cho sự hình thành Bitcoin.

3. Lịch sử hình thành Bitcoin

David Chaum là một trong những người tiên phong trong lĩnh vực thanh toán điện tử, ông được công nhận là người đầu tiên sáng tạo ra tiền kỹ thuật số. Năm 1982, ông đã viết một nghiên cứu có tên là Blind Signatures for Untraceable Payments (tạm dịch: Chữ ký mù cho khoản thanh toán không thể truy nguyên) phác họa tổng quan cách thức các chữ ký mù có thể mã hóa nội dung tin nhắn, trong khi vẫn cho phép xác nhận chữ ký của tin nhắn. Đây là một trong số những công trình được ra đời sớm nhất về chữ ký mã hóa hiện được sử dụng trong Bitcoin và nhiều loại tiền mã hóa khác.

Xử lý vấn đề giao dịch lặp chi là ngăn chặn tình trạng số tiền bị chi tiêu nhiều hơn một lần. Với những tờ VND, chúng chỉ là được làm bằng giấy polyme, vì vậy về lý thuyết, bạn có thể quét và in ra bản sao của mỗi tờ giấy polyme để chi tiêu nhiều lần.

Tiền VND thật và giả

Tiền VND thật và giả – Ảnh: TTXVN

Tuy nhiên, trên thực tế có các biện pháp an ninh như họa tiết chìm, chuỗi số duy nhất cho mỗi tờ tiền cùng với hình phạt đối với hoạt động làm giả. Các biện pháp an ninh và pháp lý này là cách nhà nước ngăn chặn tái diễn giao dịch lặp chi VND, khi mỗi tờ tiền đều không thể sao chép được.

Việc ngăn ngừa tình trạng giao dịch lặp chi trong lĩnh vực tiền điện tử lại phức tạp hơn nhiều. Bạn có thể hình dung thế này, nếu những khoản thanh toán cho hàng hóa hay dịch vụ đều trong môi trường điện tử như dưới dạng email, vậy làm thế nào bạn có thể ngăn chặn việc một email có nội dung thanh toán tương tự được gửi đến nhiều người? Các chính phủ, ngân hàng và tổ chức tài chính có các lớp thủ tục xác minh để đảm bảo không có xuất hiện bản sao các giao dịch điện tử, ngay cả khi những hệ thống này có khả năng gặp trục trặc.

Trong lĩnh vực tiền điện tử, với sự cộng tác của Amos Fiat và Moni Naor, David Chaum đã đề xuất nhiều giải pháp cho vấn đề giao dịch lặp chi.

Những bản đề xuất của họ đưa ra một lý thuyết cho rằng:
Tiền điện tử có thể mang đặc tính không bị truy nguyên, nhưng vẫn có thể bị phát hiện nếu đã được chi tiêu từ trước đó.

Khi Internet bắt đầu trở nên phổ biến, thư rác trở thành một vấn nạn. Adam Back đã đề xuất một phương pháp chống nạn gửi thư rác tràn lan và các cuộc tấn công từ chối dịch vụ.

Vào năm 1997, Adam Back đã tạo ra “hashcash” – một thuật toán đơn giản sử dụng Bằng chứng Xử lý để ngăn chặn thư rác. Thuật toán Bằng chứng Xử lý trong hashcash đòi hỏi hệ thống máy tính gửi thư điện tử phải giải đáp một mảnh ghép toán học và đưa ra câu trả lời trong tiêu đề thư.

Phương pháp này giúp cho việc gửi thư điện tử trở nên ít tốn kém hơn đối với hầu hết mọi người, nhưng lại tiêu tốn thời gian và tốn nguồn lực nhiều hơn nếu muốn gửi đi một lượng lớn thư rác. Khi Bitcoin được tạo ra, nó được tích hợp một thuật toán cao cấp hơn nhưng lại tương tự như thuật toán Bằng chứng Xử lý.

Nick Szabo là người tiên phong khác trong thời kì đầu của tiền kỹ thuật số. Năm 1998, ông đưa ra đề xuất cho một loại tiền kỹ thuật số phi tập trung có tên “bit gold”. Đồng tiền này tích hợp nhiều đặc điểm từ DigiCash cùng với thuật toán Bằng chứng Xử lý, mà tại đó các nguồn lực tính toán đều dành để giải đáp các mảnh ghép mật mã toán học. Giải các mảnh ghép toán học này sẽ giống như việc tìm kiếm sự kết hợp với khóa; không dễ để tìm ra, nhưng một khi thu được câu trả lời, thì việc kiểm nhận nó có chính xác hay không rất dễ dàng.

Bất cứ ai trên mạng lưới đều có thể dễ dàng xác nhận câu trả lời là đúng, tuy nhiên, đa số những thành viên trong mạng lưới sẽ phải đồng ý rằng nó hợp lệ trước khi nó được chấp nhận. Một yếu tố bổ sung khác mà Nick Szabo thêm vào thuật toán Bằng chứng Xử lý là câu trả lời cho một mảnh ghép toán học sẽ trở thành một phần của mảnh ghép toán học tiếp theo. Điều này kết nối chúng lại với nhau như một chuỗi, từ đó tạo ra một trình tự các mảnh ghép, đáp án và giao dịch liên kết với chúng rõ ràng theo thời gian.

Mặc dù đề xuất Bit Gold của Nick Szabo chỉ tồn tại trên lý thuyết, nhưng nó được xem như đang đặt những viên gạch nền tảng cho việc xây dựng Bitcoin sau này.

Đồng tiền Bit Gold

Cũng năm 1998, một chuyên đề của Wei Dai đã được xuất bản với nhan đề b-money, an Anony- mous, Distributed Electronic Cash System (tạm dịch: b-money, một hệ thống tiền điện tử phân tán, ẩn danh). Bài viết này sau đó đã được nhắc đến trong chuyên đề giới thiệu Bitcoin.

Trong bài báo của Wei Dai về b-money, ông đề xuất một hệ thống tiền điện tử có:

  • Bằng chứng Xử lý thông qua nguồn lực tính toán được đóng góp cho hệ thống
  • Những phần thưởng cho việc hoàn thành Bằng chứng Xử lý hợp lệ
  • Tất cả thành viên của hệ thống đều có thể xác minh và cập nhật sổ cái chung
  • Các giao dịch trên sổ cái của nhóm được xác minh qua mã băm
  • Chữ ký kỹ thuật số sử dụng mật mã học để ký và xác minh các giao dịch trên sổ cái chung

Hệ thống tiền điện tử b-money được đề xuất bởi Wei Dai cũng chỉ tồn tại trên lý thuyết, tuy nhiên, Bitcoin sau đó đã tích hợp nhiều tính năng được đề xuất bởi b-money trong quá trình hình thành.

Satoshi Nakamoto được coi là người sáng tạo ra Bitcoin. Và người ta thường chấp nhận một điều rằng, Satoshi Nakamoto là chỉ một bút danh, và người này chưa bao giờ tiết lộ công khai thân phận của mình.

Mười năm sau thời điểm đề xuất về b-money của Wei Dai ra đời, Satoshi Nakamoto đã xuất bản một bài báo trên Internet vào năm 2008 có tiêu đề là Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System (tạm dịch: Bitcoin: Hệ thống tiền ảo ngang cấp). Bài báo này đã tích hợp nhiều yếu tố của các nghiên cứu trước đây về tiền kỹ thuật số, các loại tiền tệ theo mô hình phi tập trung, các khoản thanh toán không thể theo dõi, Bằng chứng Xử lý và mật mã, thành một giải pháp khả thi.

Một năm sau đó, tức là vào năm 2009, Bitcoin được tạo ra và trở thành loại tiền kỹ thuật số phi tập trung đầu tiên thực tồn chứ không chỉ trên tài liệu khoa học. Blockchain đầu tiên cũng được tạo ra trong mã Bitcoin, được viết trong mã bằng hai từ riêng biệt chuỗi (chain) và khối (block).

Satoshi Nakamoto khai thác khối đầu tiên trên mạng lưới Bitcoin, được biết đến với tên Khối Nguyên thủy. Khối Nguyên thủy do Satoshi Nakamoto khai thác có chứa thông điệp:

“Tờ Times, ngày 03/01/2009, Đại Pháp Quan đứng bên bờ vực phải viện trợ ngân hàng lần thứ hai”.

Thông điệp này được đưa vào khối đầu tiên như là một bằng chứng cho thấy khối đầu tiên này của Blockchain Bitcoin được khai thác vào ngày 03/01 hoặc sau đó. Đây còn là tuyên bố về những thất bại của tiền tệ và thị trường tài chính hiện hành.

Tiêu đề này được lấy từ một bài báo xuất bản ở Anh, và khiến người ta nghĩ rằng Satoshi Nakamoto sinh sống ở Vương quốc Anh tại thời điểm đó.

Năm 2010, đã có nhiều vấn đề lớn được tìm thấy trong mạng lưới Bitcoin cho phép các giao dịch có thể bị thay đổi. Điều này đã dẫn đến một lượng lớn bitcoin bị tạo ra sai trái so với quy tắc của hệ thống. Lỗi này nhanh chóng được phát hiện, các giao dịch giả mạo Bitcoin đã bị xóa bỏ, và kể từ đó không xảy ra hiện tượng như thế nữa.

4. Lịch sử phát triển Bitcoin

Trong năm 2011, trang web Silk Road ra mắt, nó cho phép mọi người buôn bán ma túy trực tuyến trả bằng Bitcoin. Điều này đã dẫn đến sự gia tăng nhu cầu về Bitcoin, đồng thời Bitcoin cũng đã trở nên nổi tiếng bởi nó được sử dụng chủ yếu trong hoạt động buôn bán ma túy và các hoạt động tội phạm.

Trong một vài năm sau đó, Bitcoin ngày càng phổ biến. Giá của Bitcoin đã tăng từ khoảng $1 năm 2011 lên khoảng $1.000 vào năm 2013. Thêm vào đó, thị trường buôn bán ma túy trên Silk Road ngày càng trở nên nổi tiếng trong những năm đó, khi ngày càng có nhiều sự liên kết giữa Bitcoin với ma túy và tội phạm hơn.

Website Silk Road

Giao diện trang web Silk Road

Vào năm 2013, mọi thứ trở nên tiêu cực đối với Bitcoin: FBI đóng cửa vĩnh viễn trang web Silk Road, đồng thời tịch thu tất cả tài sản trên đó, và người sáng lập Silk Road bị kết án tù chung thân. Đáng chú ý là, người sáng lập đã bị bắt khi ông ta cố gắng trả lương bằng bitcoin cho một cảnh sát nằm vùng giả làm một lính đánh thuê trên trang web Silk Road để nhận sát hại một ai đó. Đây là một tin tức gây chú ý lớn vào thời điểm đó, và nó không giúp cải thiện danh tiếng của Bitcoin trong tâm trí của công chúng.

Thậm chí, mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn với Bitcoin khi sàn giao dịch Bitcoin lớn nhất Mt. Gox cho ngừng rút tiền bằng đô la Mỹ, và tuyên bố phá sản vào đầu năm 2014. Tại thời điểm đó, sàn Mt. Gox nắm giữ khoảng 70% tổng số các giao dịch liên quan tới Bitcoin, và khi sàn tuyên bố phá sản, nhiều người đã mất hết số bitcoin của mình.

Những sự kiện này khiến Bitcoin giảm giá từ khoảng $1.000 xuống còn khoảng $200 trong năm kế tiếp. Sau đó, các đồng tiền mã hóa mới được tạo ra bằng mã nguồn Bitcoin, và nhiều người tuyên bố rằng Bitcoin đã chấm hết.

Tuy nhiên, Bitcoin không sụp đổ, và nhờ việc trang Silk Road bị đóng cửa, Bitcoin dần bớt liên quan tới ma túy, sát nhân và tội phạm. Nhóm xây dựng Bitcoin cốt lõi tiếp tục thực hiện các cải tiến về mã nguồn Bitcoin. Và mọi người bắt đầu chú ý dẫn đến công nghệ nền tảng đằng sau Bitcoin và hiểu hơn về tiềm năng của nó.

Những người nhìn vào công nghệ nền tảng đằng sau Bitcoin đã thấy được sự kỳ diệu về cách thức nó hoạt động ra sao, nhưng vẫn rất khó để kêu gọi nguồn tài trợ nghiêm túc cho các dự án liên quan đến Bitcoin. Nhiều công ty và chính phủ vẫn coi Bitcoin là tiền Internet giả mạo, cụ thể hơn, họ chỉ coi nó là một trào lưu nhất thời hay một vụ lừa đảo. Các công ty lớn và các tổ chức tài chính không muốn dính líu tới Bitcoin, bởi vì họ vẫn thấy nó có liên quan quá chặt chẽ tới sự phá sản của Mt. Gox và lực lượng tội phạm trên Silk Road.

Blockchain, một trong những công nghệ chính của Bitcoin, lại được nhiều người tin là một công nghệ mang tính cách mạng như Internet. Khi công nghệ Blockchain và những nền tảng đằng sau Bitcoin trở nên ít liên quan đến chính Bitcoin, các công ty háo hức và sẵn sàng chi tiền đầu tư nghiên cứu và phát triển các công nghệ về Blockchain.

Bắt đầu xuất hiện sự tách biệt rõ ràng giữa Bitcoin và các công nghệ bên trong mã nguồn Bitcoin. Mặc dù các công ty không dành sự quan tâm đặc biệt cho Bitcoin, nhưng họ lại rất chú ý tới tiềm năng áp dụng Blockchain và các công nghệ bên trong Bitcoin.

Lịch sử hình thành và phát triển của đồng Bitcoin (Bitcoin History)

Lịch sử của đồng Bitcoin (Bitcoin History)

Vào năm 2015, mạng lưới Ethereum đã ra đời, làm gia tăng sự chú ý tới Blockchain và tiền mã hóa. Ethereum đã tạo ra những triển vọng mới cho công nghệ Blockchain với các ứng dụng phi tập trung và các hợp đồng thông minh khả dụng trên Blockchain. Kể từ khi Ethereum ra mắt, đã có hàng ngàn công ty bắt tay vào việc ứng dụng công nghệ Blockchain cho một loạt các ngành công nghiệp khác nhau. Điều này đã dẫn đến sự phổ biến của Bitcoin và các đồng tiền mã hóa khác.

Đọc thêm:  Ethereum là gì? Giải thích dễ hiểu nhất về đồng tiền điện tử ETH

Mặc dù Ethereum được xem là có nhiều ứng dụng tiềm năng hơn so với công nghệ Bitcoin hiện tại, nhưng Ethereum không được thiết kế để thay thế cho Bitcoin trong các hoạt động liên quan đến các giao dịch tài chính hoặc thanh toán. Sự gia tăng số lượng các đồng tiền mã hóa và mối quan tâm tới Blockchain đã nâng cao tiếng tăm của Bitcoin với vai trò một hình thức thanh toán đạt mức giá kỷ lục gần $20.000 vào năm 2017.

Kết luận

Dù hiện nay, Bitcoin ít liên quan đến các hoạt động tội phạm và ma túy, nhưng nó vẫn chưa được phần đông mọi người chấp nhận hoặc sử dụng chính thức. Mặc dù trên thực tế, Binance, Remitano và các công ty tương tự cho phép thực hiện các hoạt động mua bán và giao dịch bitcoin dễ dàng như dịch vụ ngân hàng trực tuyến, tuy nhiên, hầu hết mọi người vẫn không thấy việc này là cần thiết hoặc không hiểu cách sử dụng Bitcoin. Dường như, công nghệ mới cần nhiều thời gian hơn mới được chấp thuận và áp dụng rộng rãi, mà Bitcoin vẫn còn trong thời kì đầu của nó.

Mặc dù không có gì chắc chắn về tương lai của Bitcoin, nhưng nó đã trở nên mạnh mẽ hơn mỗi khi phải đối mặt với trở ngại và ngay cả khi bị tuyên bố đã chấm hết. Xu hướng hiện tại có lẽ vẫn coi Bitcoin như một giải pháp thanh toán khả thi bên cạnh thẻ tín dụng, Paypal và các tùy chọn thanh toán hiện có khác.

Đến lúc này, bạn đã có hiểu biết nhất định về khái niệm Bitcoin và lịch sử phát triển của nó. Trong các bài kế tiếp, chúng ta sẽ tìm hiểu xem Bitcoin và công nghệ nền tảng của nó hoạt động như thế nào.

Đôi nét về Cao Nguyên

Sáng lập Blockchainvn - Kiếm tiền với đầu tư Tiền ảo từ 2017. Cho tới thời điểm hiện tại Trade Margin Coin là hình thức mang lại phần lớn thu nhập cho mình. Thế mạnh đặc biệt là Phân tích tâm lý & Quản lý vốn.

Xem tất cả

Blockchain Việt Nam hiện tại đang đưa ra các nhận định về thị trường Bitcoin và Cryptocurrency với những phân tích kỹ thuật hàng ngày tại Telegram. Bạn có thể tham gia Group ngay tại đây.

0 0 vote
Đánh Giá Bài Viết
Chia sẻ
guest
2 Bình luận
mới nhất
cũ nhất vote nhiều nhất
Inline Feedbacks
View all comments
Dương Dương
Dương Dương

Rất cảm ơn bạn về kiến thức tuyệt vời này!!

Continue in browser
To install tap Add to Home Screen
Add to Home Screen
To install tap
and choose
Add to Home Screen
Continue in browser
To install tap
and choose
Add to Home Screen
Continue in browser
Continue in browser
To install tap
and choose
Add to Home Screen
2
0
Để lại bình luậnx
()
x